Ιστορία
Πώς επέστρεψε το céilí
Από τους περιοδεύοντες δασκάλους χορού έως την Gaelic League, την πρώτη céilí band στο ιρλανδικό ραδιόφωνο και τις pub sessions της δεκαετίας του 1960: η μακρά αναβίωση του ιρλανδικού χορού.
Διαλέξτε μια βραδιά δίπλα στον Liffey ↗Γρήγορη απάντηση
Το céilí επιβίωσε ως αγροτική συνάθροιση και αναβίωσε σκόπιμα. Η Gaelic League, που ιδρύθηκε το 1893, προώθησε τον ιρλανδικό χορό παράλληλα με τη γλώσσα· οι χοροί céilí συλλέχθηκαν και κωδικοποιήθηκαν στις αρχές του εικοστού αιώνα· η πρώτη céilí band σχηματίστηκε για το ραδιόφωνο το 1926. Ύστερα από δεκαετίες περιορισμών, η παραδοσιακή μουσική επέστρεψε στις pubs τη δεκαετία του 1960, και μια σκηνική παράσταση του 1994 έφερε το step dance σε όλο τον κόσμο.
Μια λέξη για την παρέα
Το céilí προέρχεται από την παλαιοϊρλανδική λέξη céle, που σημαίνει σύντροφος, και αυτό είναι η καρδιά του: στην πιο βασική του μορφή η λέξη σημαίνει απλώς μια κοινωνική επίσκεψη. Πολύ πριν σημαίνει πρόγραμμα χορού, ένα céilí ήταν ένα βράδυ παρέας, με μουσική, χορό και κουβέντα. Τέτοιες συναθροίσεις ήταν συνηθισμένες στις γαελόφωνες περιοχές της Ιρλανδίας και της Σκωτίας και ταξίδεψαν με τους μετανάστες στον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Το céilí με δείπνο και παράσταση είναι ένα σκηνοθετημένο απόγονο εκείνης της αγροτικής βραδιάς.
Δάσκαλοι χορού και βιολιά
Μαρτυρίες από τον δέκατο έβδομο αιώνα δείχνουν τον χορό ήδη διαδεδομένο σε όλη την Ιρλανδία. Το 1674 ο συγγραφέας Richard Head συνόψισε την Ιρλανδία με τη φράση «σε κάθε χωράφι ένα βιολί» και περιέγραψε τον χορό που τη συνόδευε. Τον δέκατο όγδοο αιώνα, καθώς το βιολί εξαπλώθηκε από την ηπειρωτική Ευρώπη, περιοδεύοντες δάσκαλοι χορού μετακινούνταν από τόπο σε τόπο διδάσκοντας βήματα, συχνά πάνω σε τραπέζια σε μικρά δωμάτια. Ο παλαιού τύπου step dance, που ασκείται ακόμη, μένει κοντά σε ό,τι δίδασκαν εκείνοι οι δάσκαλοι του δέκατου ένατου αιώνα.
Η Gaelic League
Η Gaelic League, που ιδρύθηκε το 1893, είχε στόχο να ενισχύσει την ιρλανδική πολιτιστική ανεξαρτησία μέσα από τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και τις γηγενείς παραδόσεις, συμπεριλαμβανομένου του τραγουδιού και του χορού. Τα παραρτήματά της σε όλη την Ιρλανδία πρόσφεραν μαθήματα χορού, μουσικής και τραγουδιού, και το ιρλανδικό céilí ανέκτησε τη δημοτικότητά του ως μέρος αυτής της ευρύτερης αναβίωσης. Οι χοροί céilí συγκεντρώθηκαν, αναβίωσαν και κωδικοποιήθηκαν στο πρώτο τέταρτο του εικοστού αιώνα, και το 1929 η League ίδρυσε την Irish Dancing Commission για να τυποποιήσει τη διδασκαλία και τους διαγωνισμούς.
Μπάντες στο ραδιόφωνο
Η ζωντανή μουσική για χορό céilí απέκτησε τη δική της φόρμα το 1926, όταν ο Séamus Clandillon, διευθυντής μουσικής του Radio Éireann, συγκρότησε την πρώτη céilí band στην Ιρλανδία για να παρέχει μουσική χορού στις ραδιοφωνικές εκπομπές του στούντιο. Οι céilí bands εξελίχθηκαν σε δική τους παράδοση, και από τη δεκαετία του 1950 το πιάνο-ακορντεόν έγινε δημοφιλές σε αυτές. Μια μπάντα για δείπνο και παράσταση, με τον συνδυασμό μελωδικών οργάνων και ένα σταθερό ρυθμό, αποτελεί μέρος αυτής της παράδοσης του να παίζεις για χορευτές και όχι μόνο για ακροατές.
Περιορισμός και επιστροφή
Η ανεξαρτησία έφερε τις δικές της πιέσεις. Ο νόμος Public Dance Halls Act του 1935 όριζε ότι οι δημόσιες εκδηλώσεις μουσικής και χορού χρειάζονταν άδεια, και με τη συνεχή μετανάστευση μεγάλο μέρος της παραδοσιακής μουσικής υποχώρησε στα ιδιωτικά σπίτια. Επέστρεψε μέσα από τις pubs: επιστρέφοντες μετανάστες έπεισαν τους ιδιοκτήτες να φιλοξενούν sessions στις αρχές της δεκαετίας του 1960, και εκείνη τη δεκαετία οι pubs του Δουβλίνου διοργάνωναν τις δικές τους sessions. Η Comhaltas Ceoltóirí Éireann, που ιδρύθηκε το 1951 για να διατηρήσει τη μουσική, και το φεστιβάλ της Fleadh Cheoil βοήθησαν να οδηγηθεί η αναβίωση.
Από τη Eurovision σε ένα τραπέζι δείπνου
Η τελευταία μεγάλη αλλαγή ήρθε στη σκηνή. Ένα ιρλανδικό χορευτικό διάλειμμα στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision το 1994, που παρουσιάστηκε στο Point Theatre του Δουβλίνου, εξελίχθηκε σε ένα θεατρικό σόου που περιόδευσε σε όλο τον κόσμο και έκανε το step dance γνωστό πολύ πέρα από την Ιρλανδία. Χαλάρωσε επίσης τους παλιούς κανόνες, προσθέτοντας κινήσεις των χεριών και θεατρικά κοστούμια. Ένα δείπνο-σόου με χορευτές step dance και ένα τελευταίο céilí αντλεί από τις δύο πλευρές αυτής της ιστορίας: το σκηνοθετημένο θέαμα και την παλαιότερη ιδέα μιας βραδιάς παρέας.
Πηγές